بیشتر روزهایی که کالا در انبار گمرک می‌ماند، صرف تکمیل یا اصلاح مدارک میشود. اگر این مدارک لازم برای ترخیص کالا پیش از رسیدن بار کامل و با هم یکسان باشند، ترخیص کالا از گمرک معمولاً در کوتاه‌ترین زمان انجام میشود.
چک‌لیست مدارک پایه
- بارنامه (دریایی B/L، هوایی AWB یا جاده‌ای CMR)
- ترخیصیه از نماینده‌ی شرکت حمل
- فاکتور تجاری (Commercial Invoice)
- لیست عدل‌بندی (Packing List)
- گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
- ثبت سفارش معتبر در سامانه جامع تجارت
- کارت بازرگانی صاحب کالا یا وکالت‌نامه‌ی حق‌العمل‌کاری
- بیمه‌نامه‌ی باربری (اگر بیمه با خریدار است)
- قبض انبار
- مجوزهای سازمانی مرتبط با کالا
کاربرد هر سند
بارنامه و ترخیصیه
بارنامه سند مالکیت و قرارداد حمل است. پس از تسویه‌ی هزینه‌های محلی با شرکت حمل، در ازای اصل بارنامه ترخیصیه صادر میشود؛ بدون ترخیصیه، گمرک کالا را به نام شما نمی‌شناسد.
فاکتور تجاری
مبنای ارزش کالا در اظهار است. نام فروشنده، مشخصات کالا، مقدار، ارزش و شرط تحویل باید با ثبت سفارش یکسان باشد.
لیست عدل‌بندی
تعداد بسته‌ها، وزن خالص و ناخالص و محتوای هر بسته را نشان می‌دهد و در ارزیابی و بازرسی فیزیکی استفاده میشود.
گواهی مبدأ
کشور سازنده‌ی کالا را تأیید می‌کند. برای کشورهایی که با ایران موافقت‌نامه‌ی تجارت ترجیحی دارند، گواهی مبدأ مخصوص می‌تواند حقوق ورودی را کاهش دهد.
ثبت سفارش
مجوز ورود کالاست و باید پیش از حمل صادر شده باشد. راهنمای کامل آن در صفحه‌ی ثبت سفارش کالا آمده است.
مجوزهای سازمانی
بسته به کد تعرفهی کالا، مجوز استاندارد، سازمان غذا و دارو، قرنطینه‌ی گیاهی یا دامی و … لازم است. فهرست مجوزهای هر کد در سامانه جامع تجارت مشخص میشود.
مدارک تکمیلی بسته به نوع کالا
- ماشین‌آلات: کاتالوگ فنی و در صورت کارکرده‌بودن، مدارک سال ساخت و بازرسی.
- مواد شیمیایی و اولیه: برگه‌ی ایمنی (MSDS) و برگه‌ی آنالیز (COA).
- مواد غذایی و آرایشی: گواهی بهداشت و مدارک تولیدکننده.
- کالای ورود موقت: تضمین و مدارک مربوط به مدت و هدف ورود.
پنج کنترل پیش از رسیدن بار
- یکسان‌بودن نام فروشنده و خریدار در همه‌ی اسناد
- یکسان‌بودن ارزش و مقدار در فاکتور و ثبت سفارش
- تطابق وزن و تعداد بسته‌ها در پکینگ لیست و بارنامه
- معتبربودن ثبت سفارش تا زمان ترخیص
- آماده‌بودن مجوزهای سازمانی یا ثبت درخواست آن‌ها
پرسش‌های رایج
آیا اصل اسناد لازم است یا کپی کافی است؟
برای ترخیصیه اصل بارنامه لازم است. بسیاری از اسناد دیگر بهصورت الکترونیکی در سامانهها ثبت میشوند، اما ممکن است گمرک اصل برخی را هنگام ارزیابی بخواهد؛ اصل اسناد را در دسترس نگه دارید.
اگر گواهی مبدأ نداشته باشم چه میشود؟
ترخیص با تأخیر و گاهی با شرایط سختتری انجام میشود و از مزایای تعرفهی ترجیحی هم نمیتوانید استفاده کنید. گواهی مبدأ را همزمان با اسناد حمل از فروشنده بخواهید.
مدارک را چه زمانی برای کارشناس ترخیص بفرستم؟
بهترین زمان پیش از بارگیری در مبدأ است تا مغایرتها همانجا اصلاح شوند؛ دیرترین زمان، پیش از رسیدن کالا به گمرک.
آخرین بررسی: مهر ۱۴۰۵. مقررات و نرخ‌ها با بخشنامه‌های جدید تغییر می‌کنند؛ پیش از تصمیم‌گیری، وضعیت روز را از منابع رسمی یا کارشناسان آرمان تجارت آدرین بپرسید.